Akdeniz’de deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla birlikte, Kızıldeniz’den gelen istilacı balon balıkları kalıcı bir varlık haline geldi. Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, balon balıklarının artık bu bölgenin bir parçası olduğunu ve ekosistemdeki besin zincirine entegre olduklarını belirtti. Prof. Dr. Gökoğlu, “Balon balıkları artık Akdeniz’in bir parçası oldu ve yerleşik düzene geçtiler. Besin zincirinin önemli bir halkası haline geldiler, bu nedenle yok olmaları mümkün değil” ifadelerini kullandı.
İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte deniz suyu sıcaklıklarında yaşanan artış, Akdeniz ekosistemini şekillendiriyor. Kızıldeniz’den Akdeniz’e göç eden istilacı türlerin, ekolojik dengeyi tehdit eden bir artış sergilediği ve bu durumun geri dönülemez bir noktaya ulaştığı uzmanlar tarafından ifade ediliyor. Akdeniz’in yerli balıkları arasında artık sıkça görülen bu istilacı türler, deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla tekrar kıyılara yakınlaşmaya başladı.
Prof. Dr. Gökoğlu, balon balıklarının Akdeniz’de misafir değil, “ev sahibi” konumuna geçtiğini vurguladı. Yerli ve lezzetli bir tür olan isparoz balığının yerini ise daha düşük ekonomik değere sahip olan ‘gırt gırt’ veya çizgili gargur balığı, bilimsel adıyla ‘Pomadasys Stridens’ türü almış durumda.
Prof. Dr. Gökoğlu, istilacı türlerin ekonomik değerinin düşük olduğunu belirterek, “Özellikle Kızıldeniz’den Akdeniz’e geçen türler kıyı türleri olarak biliniyor. Deniz suyu sıcaklığı arttıkça, bu türler kıyıya yaklaşacaklar. Özellikle küçük sarı balon balığı kıyılarımızda yoğun bir şekilde bulunuyor. Daha büyük bireyler ise biraz daha açığa çekilmişti ama kısa süre içinde onlar da kıyıya yakın yerlerde görülecek” dedi.
Balon balıklarının yok olmasının imkansız olduğunu ifade eden Prof. Dr. Gökoğlu, “Artık Akdeniz’in bir parçası oldular. Eğer bir tür yeni bir alana geçip üreme şansı bulabiliyorsa, orada başarılı olmuştur. Kıyılarımızda bol miktarda bulunmaları ve olgun bireylere rastlamamız, bu türlerin Akdeniz’de giderek çoğaldığını gösteriyor. Akdeniz, bu balıklara farklı bir yaşam ortamı sunuyor” şeklinde konuştu.
İstilacı türlerin yerli türlerin yerini almaya başladığını belirten Prof. Dr. Gökoğlu, “Balon balığı belirli türlerin yerini almıyor, ancak Atlantik kökenli türlerin yerini alabilir. Akdeniz’de nadiren rastlanan türler bunlar. Ancak gelen istilacı türler, özellikle çizgili gargur balığı olarak bilinen türler, bizim yerli isparoz balığımızın yerini almış durumda. Artık isparoz balığı ağlarda çok nadir çıkıyor. Geçmişte balıkçıların ağlarında bolca rastlanırken, şimdi yerini çizgili gargura bıraktı. Bu balık ekonomik olarak düşük değer taşıyor ve trol, gırgır ağları gibi birçok avcılık yönteminde bolca avlanıyor. Düşük fiyatlarla pazarlanıyor ve bazen ihalelerde satılmıyor” diye konuştu.
