Türkiye, 2025 yılı ekonomi verilerine göre yüzde 3.6 oranında büyüme gösterdi; ancak tarım sektörü bu büyümenin gerisinde kalarak yüzde 8.8 oranında daralma yaşadı. Çiftçilerin yükü giderek artarken, bankaların açıkladığı borç verileri yılın ilk iki ayında tarım sektöründeki olumsuz durumu gözler önüne serdi. Son yıllarda tarla satışlarının artışı, yaklaşan bir ekonomik felaketin habercisi oldu.
BANKALAR TARIM İÇİN KARA HABER VERDİ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri, tarım sektörünün mali sıkıntılarını açıkça ortaya koydu. Şubat ayı itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan toplam borcu, 1 trilyon 286 milyar 495 milyon lira (yaklaşık 1.3 trilyon TL) seviyesine ulaştı. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39.5 oranında bir artışı ifade ediyor. Ancak çiftçiler için asıl kritik durum, takibe düşen borç miktarındaki dramatik artış oldu. Bir önceki yıl 4 milyar 660 milyon lira olan takipteki alacaklar, bu yıl yüzde 305 gibi bir artışla 18 milyar 877 milyon 655 bin liraya (yaklaşık 19 milyar TL) fırladı.
TARLASINI SATAN ÇİFTÇİLER Dikkat çeken bir diğer durum ise, borçlarını ödeyemeyen binlerce çiftçinin topraklarını ve üretim araçlarını satma yoluna gitmesi oldu. Popüler bir ilan platformunda satılık tarla, bahçe ve sera ilanı sayısı 147 bine ulaştı. Tarımdan çekilen çiftçiler, arazilerinin yanı sıra iş makinelerini de satılık olarak listelemeye başladı; aynı platformda 24 bin 571 traktör, 1.830 toprak işleme makinesi ve binlerce hasat ekipmanı satışa sunuldu. Ayrıca, resmi ilan portalı ilan.gov.tr verilerine göre, 1 Mayıs itibarıyla icradan satılık tarla, bağ, bahçe ve zeytinlik sayısı 1.867’ye çıktı. Bunun yanı sıra 39 traktör de icra yoluyla satışa çıkarıldı.
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hidayet Muslu, yaşanan bu trajik durumu değerlendirerek, “Geçmişte çiftçiler toprağını ya hacca gitmek ya da düğün yapmak için satardı. Bugün ise borçlarını ödeyemedikleri için satmak zorunda kalıyorlar” dedi. Muslu, çiftçilerin köylerini terk ederek şehirlere göç ettiğine ve toprakların büyük sermaye sahiplerinin eline geçtiğine dikkat çekti. Bu durumun gıda fiyatlarını yükselterek özellikle dar ve orta gelirli kesimleri olumsuz etkileyeceği uyarısında bulundu.
